✎ Зохиогч: Чэнь Чин Ин
БНХАУ-ын төвөд судлалын нэрт эрдэмтэн Чэнь чин ин (陈庆英)-ний 2015 онд бичсэн тус бүтээлийг Ланжоугийн Баруун Хойдын Үндэстний Их Сургуулийн профессор, түүхч Цэвэгмэдийн Сэнгээ хятад хэлнээс монгол хэлэнд орчуулсан юм. Тус монгол бичгээрх орчуулгыг кирилл үсэгт хөрвүүлэн түүх сонирхогч, судлаач, оюутан залуустаа зориулан өргөн барьж байна.
░ ГАРЧИГ
Эрхлэн хэвлүүлэгчийн зурвас
Орчуулагчийн үг
Монгол орчуулгын өмнөх үг
Оршил
Нэгдүгээр бүлэг. ГҮҮШ ХАНЫ ТОВЧООН
Нэг. Чингис хааны дүүгийн удмаа угсаа.
Хоёр. Их гүүш цол хүртэв.
Гурав. Төвөдийн Гэлүгбагийн бүлэгтэн нь Хошуудаас тусламж хүсэв.
Дөрөв. Өмнөш Хөхнуурт орж Цогт ханыг дайлав нь.
Тав. Төвөдийн Гэлүгбагийн бүлэгтний толгойлогчидтой уулзав.
Зургаа. Кам орныг эзэлж, Төвөдөд цэрэглэхээр бэлтгэв.
Долоо. Диши Замба хааны засгийг нурааж Монгол-Төвөдийн Галдан поврангийн засгийн газрыг байгуулав.
Найм. Замба хааны үлдэгдэл хүчний урвалгыг төвшитгөв.
Ес. Будала ордныг эрхлэн байгуулав.
Арав. Төвөдийн “Арван гурван цааз” -ыг санаачлан тогтоов.
Арван нэг. Дэлхийн байдал хандашийг нэвт ажиж, Мүгдэнд элч илгээв.
Арван хоёр. Тавдугаар дүрийн Далай лам нийслэлд саатахад туслалцав.
Арван гурав. Эеэр засагч хааны өргөмжлөлийг хүртэв.
Арван дөрөв. Лхаст нас нөгчив.
Хоёрдугаар бүлэг. ГҮҮШ ХАНЫ ХАТАД, ЖИЧ ХӨВҮҮД
Нэг. Гүүш хааны гурван хатан
Хоёр. Гүүш хааны арван хөвүүн
Гурав. Гүүш хааны арван хөвүүний жагсаалт
Гуравдугаар бүлэг. ГҮҮШ ХАНЫ АХМАД ХӨВҮҮН ДАЯН-ОЧИР ХААН
Нэг. Хаан ор залгамжлах төлөөний ширүүн тэмцэл.
Хоёр. Хааны эрхийн сулрал
Гурав. Нас нөгчсөн хийгээд тахилын ёсон
Дөрөвдүгээр бүлэг. ГҮҮШ ХАНЫ АЧ ХӨВҮҮН ЭРДЭМТ ХУВРАГ ЗАЯ БАНДИДА
Нэг. Уртмөрнөөр нутагтай
Хоёр. Төвөдөд ном сурав.
Гурав. Ойрадад буцаж шашин дэлгэрүүлэв.
Дөрөв. Хойд Алтан улсад элчлэв.
Тав. Тавдугаар дүрийн Далай ламыг Бээжинд очихыг дэмжив.
Зургаа. Тод үсэг зохиов.
Долоо. Төвөдөд очих зам зуураа Уртмөрөнд таалал төгсөв
Найм. Түүний нэр цол жич хожмын хүмүүсийн түүний тухай судалгаа
Тавдугаар бүлэг. ГҮҮШ ХАНЫ ОМБОЛ ТӨВӨДИЙН ДАЛАЙ ХААН
Нэг. Хаан орыг залгамжлав
Хоёр. Хандын хэрэг
Гурав. У Саньгү Чин улсаас хэргийн Төвөд дэх нөлөө.
Дөрөв. Санжайжамц дивагийн тушаалд дэвшив
Тав. Тавдугаар дүрийн Далай лам таалал төгсөж, далд гашуудав
Зургаа. Зүүнгар аймгийн Галдан хүчирхэгжин мандсан хийгээд түүний хошуудад үзүүлсэн нөлөө
Долоо. Хөхнуурийн олон тайж Бээжинд очиж Энх-Амгалан хааны өргөмжийг хүртэв
Найм. Далай хаан нас барав.
Зургаадугаар бүлэг. ГҮҮШ ХАНЫ ОМБОЛ - ГАЛДАНЦЭВЭЭН
Нэг. Буддын шашинд нуугдан орсон язгууртны үр сад
Хоёр. Ладак ба Ладакийн дайны үүссэн шалтгаан
Гурав. Зарлигаар хар болж, жанжлан мордоод Нари орныг эгүүлэв
Дөрөв. Дархан цолоо мандуулан, Наригийн анхдагч ерөнхий захирагчийн тушаалыг үүрэглэв
Долдугаар бүлэг. ГҮҮШ ХАНЫ ОМБОЛ-ЛАЗАН ХААН
Нэг. Хөхнуураас Төвөдөд орж, хаан ор залгамжлав.
Хоёр. Дива Санжайжамц лугаа илээр эсэргүүцэлдэв
Гурав. Энх-Амгалан хаанаас “Шашныг тэтгэх хичээнгүй эзтэй хаан” цол хүртэв
Дөрөв. Далай ламын үнэн хуурмагийн учирт Хөхнуурийн тайж нартай маргалдав.
Тав. Зүүнгарийн цэрэг Төвөдийг түйвээв
Зургаа. Ботала орны уулын энгэрт тулалдаж үрэгдэв
Наймдугаар бүлэг. ГҮҮШ ХАНЫ ОМБОЛ- ХӨХНУУРЫН ЧИН ВАН ЛУВСАНДАНЗАН
Нэг. Чин вангийн орыг залгамжлав.
Хоёр. Чин улсыг эсэргүүцэхээр сэдэв
Гурав. Чин улсын цэрэгтэй тулалдав
Дөрөв. Чин улсын төрөөс Хөхнуур дахь төрийн бодлогодоо тохируулалт хийв
Тав. Цайдамын монголчуудыг салгаж найман хошуунд хэсэгэлэв
Зургаа. Цайдам дахь Банчин шан хошууны тухай.
Дагалдуулал